موج بازداشت اصلاحطلبان چه پیامی دارد؛ پسلرزههای ناآرامی های دیماه یا مهندسی فضای سیاسی؟
روزنامه شرق در گزارشی با عنوان «پسلرزههای دیماه» به بررسی موج تازه بازداشتها و احضار فعالان سیاسی و حزبی پرداخت. این گزارش اشاره دارد که در تازهترین مورد، علی شکوریراد و حسین کروبی، فرزند مهدی کروبی، روز دوشنبه ۲۱ بهمن بازداشت شدهاند. طبق گفته محمد جلیلیان، وکیل مدافع حسین کروبی، او «بعد از احضار به دادسرای رسانه و فرهنگ بازداشت شده است». پیشتر نیز آذر منصوری، ابراهیم اصغرزاده و محسن امینزاده توسط نهادهای امنیتی و قضائی بازداشت شده بودند.
میزان، رسانه قوه قضاییه، اجرای احکام پروندههای قضایی علی شکوریراد، قربان بهزادیاننژاد و حسین کروبی را تأیید کرده و اعلام کرده که محکومان «تحت دستور مقام قضایی طی روزهای اخیر بازداشت و برای تحمل حبس، به زندان معرفی شدند». با این حال، بر اساس گزارش فارس، اتهامات منتسب به این افراد شامل مواردی مانند «هدفگیری انسجام ملی، موضعگیری علیه قانون اساسی، هماهنگی با تبلیغات دشمن، ترویج تسلیمطلبی، انحراف گروههای سیاسی و ایجاد سازوکارهای مخفی براندازانه» اعلام شده است. شرق یادآوری میکند که این عناوین «در قوانین کیفری ایران وجود ندارند که این افراد بابت آنها بازداشت شده باشند».
همچنین، حجت کرمانی، وکیل برخی از بازداشتشدگان، اعلام کرده است که «از نظر حقوقی هیچ ضرورتی برای این بازداشتها وجود نداشته و اگر هم ابهامی مطرح بوده، امکان رسیدگی به آن بدون سلب آزادی وجود داشته است». او افزود که احضارشدگان نیز قرار است در روزهای آینده در مرجع قضائی حاضر شوند و «حتی آن بیانیه نیز از نظر حقوقی فاقد عنوان مجرمانه بوده و باید صرفاً در چارچوب آزادی بیان و فعالیت سیاسی بررسی شود». کرمانی تأکید کرد: «اگر بیانیهای از سوی جبهه اصلاحات صادر شده بود، میشد درباره محتوای آن بحث حقوقی کرد، اما در اینجا به نظر میرسد مسئله چیز دیگری است و همین امر ضرورت شفافیت و پرهیز از برخوردهای امنیتی را دوچندان میکند».
از منظر فعالان سیاسی، این بازداشتها پیامدهای ملموسی دارد. محمود صادقی، نماینده مجلس دهم، تأکید کرده که «بعد از دیماه، کشور وارد مرحلهای کاملاً جدید شد و کمتر کسی تصور میکرد پس از بیانیه مردادماه جبهه اصلاحات با موجی از بازداشتهای گسترده مواجه شویم» و هشدار داده است که ادامه برخوردهای امنیتی میتواند ظرفیتهای میانهرو را تضعیف کند. غلامعلی رجایی نیز معتقد است که «بازداشتها برای بسیاری از فعالان سیاسی و دلسوزان کشور غیرمنتظره و شوکآور بود» و تأکید دارد که «متهمکردن منتقدان سیاسی به همراهی با دشمنان خارجی، بیانصافی آشکار است».
جلال جلالیزاده، نماینده مجلس ششم، نیز با اشاره به نقش اصلاحطلبان در حمایت از کاندیدای موردنظر خود، بیان کرد: «بازداشتیها و احضارشدگان نقش مهمی در بسیج افکار عمومی و نیروهای سیاسی و اجتماعی برای انتخابات تیرماه سال گذشته و پیروزی پزشکیان داشتند». او وضعیت فعلی را «متناقض» توصیف کرده و تأکید کرد که این اقدامات «جای تأمل جدی و تأسف فراوان دارد».
غلامعلی جعفرزاده ایمنآبادی و جواد شرفخانی نیز بازداشتها را در شرایط حساس کشور، بهویژه همزمان با تهدیدهای خارجی و مذاکرات دیپلماتیک، غیرسازنده و آسیبزا ارزیابی کردند. ایمنآبادی افزود که «هرگونه تشدید تنش داخلی و بازداشت چهرههای سیاسی نهتنها کمکی به امنیت ملی نمیکند، بلکه شکافها را عمیقتر میکند»، و شرفخانی تأکید کرد که «وفاق ملی، قدرتمندترین سپر دفاعی در حراست از مرزها و خنثیسازی توطئههای بیگانگان محسوب میشود».
بر اساس این گزارش، بازداشت و احضار فعالان اصلاحطلب نه تنها از منظر حقوقی محل بحث است، بلکه از منظر سیاسی و امنیتی نیز میتواند اثر معکوس داشته باشد. فعالان و حقوقدانان تأکید دارند که این اقدامات «نهتنها آرامش و ثبات کشور را تقویت نمیکند، بلکه شکاف میان دولت، جامعه و جریانهای میانهرو را عمیقتر میسازد».
منبع | خبرفوری
